Ma trận BCG: Công cụ “đắc lực” để quản lý thị phần

Hiểu được sản phẩm, hiểu được thị phần sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra các chiến lược tiếp thị đúng đắn để tối ưu chi phí và đạt mức lợi nhuận tối đa. Ma trận BCG chính là món “bảo bối” được nhiều ngành hàng sử dụng. Hãy cùng Amai Agency tìm hiểu ngay về mô hình này nhé!

1.Tìm hiểu ma trận BCG là gì?

Mô hình BCG (Boston Consulting Group), còn được gọi là ma trận BCG, đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng chiến lược tăng trưởng thị phần cho các doanh nghiệp. Mô hình này dựa trên việc phân tích danh mục sản phẩm để đưa ra quyết định về việc tiếp tục đầu tư hoặc loại bỏ các sản phẩm trong danh mục đó.

Ma trận Boston được sử dụng để phân tích các khía cạnh liên quan đến thị phần và tăng trưởng thị trường. Có tổng cộng bốn góc phần tư trong ma trận, mỗi góc tương ứng với một SBU (Strategic Business Unit) khác nhau. Mô hình BCG được sử dụng để đánh giá tình hình của các sản phẩm trong từng SBU dựa trên tăng trưởng thị trường và thị phần tương đối.

Giới thiệu về ma trận bcg
Giải mã ma trận BCG là gì?

Mô thức BCG bao gồm các yếu tố sau đây:

  • SBU Con Chó: Đây là những sản phẩm đang có tốc độ tăng trưởng hoặc thị phần thấp.
  • SBU Dấu hỏi chấm: Những sản phẩm đang có tốc độ tăng trưởng cao nhưng thị phần thấp
  • SBU Ngôi sao: Sản phẩm đang ở tại các thị trường tăng trưởng cao với thị phần cao.
  • SBU Con Bò: Sản phẩm đang ở các thị trường tăng trưởng thấp nhưng thị phần cao.

Thuật ngữ SBU là viết tắt của Strategic Business Unit, là một đơn vị kinh doanh chiến lược. Trong trường hợp này, SBU có thể hiểu là một dòng sản phẩm, một sản phẩm cụ thể, hoặc một nhãn hiệu của doanh nghiệp, nhằm mục tiêu đến một nhóm khách hàng mục tiêu cụ thể hoặc một vị trí địa lý xác định.

Theo BCG, mô hình này hiện đang được ứng dụng trong rất nhiều trường dạy về các môn học liên quan đến chiến lược kinh doanh.

2.Chi tiết các góc phần tư trong ma trận BCG

2.1. SBU dấu chấm hỏi (Question Mark)

Tại SBU này là giai đoạn sản phẩm của doanh nghiệp mới gia nhập vào thị trường. Đây là những SBU có vị thế cạnh tranh và thị phần đánh giá tương đối thấp trên thị trường. Tuy nhiên, chúng có tiềm năng tăng trưởng cao và được kỳ vọng mang lại lợi nhuận và tăng trưởng dài hạn. 

Sử dụng ma trận bcg hiệu quả
Phân tích ma trận bcg với yếu tố dấu hỏi chấm

Nếu được đặt trọng tâm phát triển, SBU này có thể phát triển thành SBU ngôi sao. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi một số lượng lớn vốn đầu tư và đánh giá chính xác tiềm năng thực sự để có kế hoạch đầu tư hợp lý.

2.2. SBU ngôi sao (Star)

Các sản phẩm có sự tăng trưởng mạnh và chiếm một phần quan trọng trong thị trường được coi là “ngôi sao” và đòi hỏi đầu tư lớn hơn. SBU Ngôi Sao nằm ở góc trên bên trái, thường là các sản phẩm mang lại thu nhập cao nhưng đồng thời cũng đòi hỏi nguồn vốn lớn từ công ty.

Phân tích ma trận bcg
Phân tích ma trận bcg với SBU ngôi sao

Trong trường hợp một sản phẩm dẫn đầu thị trường nằm trong SBU Ngôi Sao, khi tốc độ tăng trưởng chung của thị trường giảm đi, cuối cùng sản phẩm đó sẽ trở thành một sản phẩm thuộc SBU Con Bò.

2.3. SBU con bò sữa (cash cow)

Những sản phẩm thuộc USP con bò là những sản phẩm có tốc độ tăng trưởng thấp nhưng lại chiếm một thị phần rất cao. Do đó, đối với doanh nghiệp, việc tiếp tục khai thác lợi nhuận từ những sản phẩm này càng lâu càng tốt. SBU Con Bò thường chỉ định những sản phẩm dẫn đầu trong các thị trường đã trưởng thành.

Ma trận bcg là gì
Phân tích ma trận bcg với SBU con bò sữa

Nhìn chung, những sản phẩm này tạo ra lợi nhuận cao hơn so với tốc độ tăng trưởng của thị trường và có khả năng duy trì dòng tiền. Vì vậy, việc tận dụng những sản phẩm này trong thời gian dài là lợi ích. Giá trị của những sản phẩm trong SBU Con Bò có thể tính toán dễ dàng do dòng tiền của chúng dễ dự đoán.

Trên thực tế, các sản phẩm trong khu vực này có tỷ trọng tiền mặt cao, tăng trưởng thấp, do đó chúng nên được “vắt kiệt” để thu lại tiền để đầu tư lại vào những “ngôi sao” có tiềm năng tăng trưởng cao trong tương lai.

2.4. SBU con chó (Dog)

Nếu một công ty có một sản phẩm với thị phần thấp và tốc độ tăng trưởng chậm, thì sản phẩm đó sẽ được phân loại vào một đơn vị kinh doanh riêng gọi là SBU Con Chó. Trong trường hợp này, công ty cần xem xét bán, thanh lý hoặc định vị lại sản phẩm đó. 

Áp dụng ma trận bcg
Phân tích ma trận BCG với SBU con chó

Sản phẩm thuộc SBU Con Chó không đóng góp nhiều vào doanh thu của công ty vì chúng có thị phần thấp và ít tăng trưởng. Do đó, những sản phẩm này có thể trở thành một gánh nặng tài chính lớn cho công ty trong thời gian dài, gây ra sự suy giảm nghiêm trọng về vốn đầu tư.

3.Ưu và nhược điểm của mô thức BCG

3.1. Ưu điểm của ma trận BCG là gì?

  • Dễ thực hiện và dễ hiểu: Ma trận BCG sử dụng hai yếu tố đơn giản, dễ đo lường để phân loại các SBU. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện phân tích và đưa ra quyết định.
  • Hỗ trợ phân bổ nguồn lực: Ma trận BCG giúp doanh nghiệp xác định các SBU cần được đầu tư nhiều hơn để phát triển và các SBU cần được thu hẹp hoặc loại bỏ.
  • Hỗ trợ định vị chiến lược: Ma trận BCG giúp doanh nghiệp xác định vị thế của các SBU trong thị trường và xây dựng chiến lược phù hợp cho từng SBU.
Sử dụng ma trận bcg
Ưu và nhược điểm của mô hình BCG

3.2. Nhược điểm của mô thức BCG là gì?

  • Tiêu chí đánh giá đơn giản: Ma trận BCG chỉ sử dụng hai yếu tố để đánh giá các SBU. Điều này có thể khiến kết quả phân tích không đầy đủ và không chính xác.
  • Không xem xét các yếu tố khác: Ma trận BCG không xem xét các yếu tố khác như lợi nhuận, chi phí, khả năng cạnh tranh,… Điều này có thể khiến doanh nghiệp đưa ra các quyết định sai lầm.
  • Chỉ áp dụng cho một số trường hợp: Ma trận BCG chỉ phù hợp với các doanh nghiệp có nhiều SBU và hoạt động trong các thị trường tương tự nhau.

4.Ý nghĩa của ma trận BCG trong marketing 

Sử dụng mô hình BCG trong lĩnh vực marketing và quản trị chiến lược giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về các sản phẩm của mình và quyết định tập trung nguồn lực phát triển vào đâu.

Ý nghĩa của ma trận bcg
Ý nghĩa ma trận BCG trong marketing

Mô hình ma trận BCG đóng một vai trò quan trọng trong việc đánh giá các sản phẩm của doanh nghiệp. Phân tích ma trận BCG giúp xác định sản phẩm đứng đầu thị trường, sản phẩm có tiềm năng phát triển, sản phẩm đạt đến giai đoạn bão hòa chỉ cần đầu tư ít để duy trì vị thế, và sản phẩm không có tiềm năng phát triển và không nên đầu tư nhiều vào chúng.

Tuy mô hình BCG không có dự báo tương lai và không chú trọng đến các yếu tố môi trường bên ngoài, nhưng nó vẫn có giá trị trong việc đánh giá tình hình hiện tại một cách chính xác.

5.Cách vẽ mô hình BCG

Để vẽ ma trận BCG, trước tiên bạn cần xác định hai thông số quan trọng là thị phần tương đối của doanh nghiệp và tỷ lệ tăng trưởng ngành. Sau khi có kết quả của hai thông số này, chúng ta sẽ tiến hành xác định các đơn vị kinh doanh chiến lược (SBU) của doanh nghiệp.

Lưu ý khi làm ma trận bcg
Cách làm ma trận BCG cho doanh nghiệp

Mỗi SBU sẽ được đại diện bởi một vị trí trên mặt phẳng của ma trận BCG, với độ lớn của SBU tỉ lệ thuận với mức đóng góp của nó trong tổng doanh thu của doanh nghiệp. Tiếp theo, chúng ta sẽ đặt các SBU vào mô hình BCG.

Để biểu diễn các SBU trên ma trận BCG, chúng ta sử dụng hai yếu tố: thị phần tương đối của SBU và tỷ lệ tăng trưởng.

6. Lời kết

Một lần nữa có thể khẳng định rằng, ma trận BCG là một công cụ phân tích hữu ích giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược kinh doanh của mình. Doanh nghiệp có thể sử dụng ma trận BCG để phân tích danh mục sản phẩm, dịch vụ của mình và đưa ra quyết định đầu tư, phát triển, thu hồi hoặc tái cấu trúc phù hợp. Truy cập vào amaiagency.com mỗi ngày để cập nhật những kiến thức bổ ích về marketing nhé!

Chuyên mục bài viết

Bài viết mới

  • All Posts
  • Học content Marketing
  • Khóa học Youtube
  • Kiến thức Facebook
  • Kiến thức Google
  • Kiến thức Google Adsense
  • Kiến thức Instagram
  • Kiến thức landing page
  • Kiến thức Marketing
  • Kiến thức SEO
  • Kiến thức Tiktok
  • Kiến thức website

Tin xem nhiều

  • All Posts
  • Học content Marketing
  • Khóa học Youtube
  • Kiến thức Facebook
  • Kiến thức Google
  • Kiến thức Google Adsense
  • Kiến thức Instagram
  • Kiến thức landing page
  • Kiến thức Marketing
  • Kiến thức SEO
  • Kiến thức Tiktok
  • Kiến thức website
Edit Template